Stożek rogówki to postępująca choroba oczu prowadząca do ścieńczenia i zniekształcenia rogówki, a w dalszej kolejności do pogorszenia wzroku – krótkowzroczności i astygmatyzmu a często także nadwrażliwości na światło. Nadmierne nawykowe pocieranie powiek sprawia, że uszkodzeniu ulega kolagen rogówkowy.

Żeby upewnić się, czy mamy do czynienia ze stożkiem rogówki trzeba wykonać topografię rogówki. Topografia rogówki to badanie nieinwazyjne i bezbolesne. W zależności od zdiagnozowanych zmian, podejmuje się działania mające na celu: 

  1. Zatrzymanie progresji – a w niektórych przypadkach cofnięcie – zmian chorobowych.
  2. Dążenie to tego, aby pacjent uzyskał jak największą ostrość widzenia. W przypadku niewielkiego uwypuklenia rogówki stosuje się miękkie soczewki kontaktowe, kiedy uwypuklenie jest duże w grę wchodzą soczewki twarde.

Zabiegiem pomagającym nie dopuścić do konieczności przeszczepu rogówki jest Cross-Linking (CLX), zwany także poprzecznym sieciowaniem wiązań, krzyżowym kolagenowaniem rogówki. Zabieg powoduje usztywnienie rogówki i zwiększa jej mechaniczna odporność, co dokonuje się dzięki zwiększeniu liczby wiązań między budującymi ją włóknami kolagenu. Następuje ono pod wpływem naświetlania rogówki promieniami UVA. W celu zwiększenia wrażliwości powierzchownych warstw rogówki na promieniowanie UVA, nasącza się ją specjalną substancją fotouczulającą, czyli ryboflawiną (witaminą B2).

Zabieg może być wykonany dwoma metodami: Epi-Off i Epi-On. Efekt obu metod jest porównywalny.

Wskazania do zabiegu Cross-Linking

Wśród wskazań do przeprowadzenia zabiegu Csoss-Linkingu wymienia się postępujący stożek rogówki, ektazję rogówki (choroby rozstrzeniowymi rogówki) oraz nawracający stożek rogówki po przeszczepie rogówki. Procedura stosowana jest także w terapii przezroczystej brzeżnej degeneracji rogówki (keratotorus: Pellucid Marginal Degeneration PMD). 

Kwalifikacja do zabiegu obejmuje:

  • wywiad z pacjentem
  • komputerowe badanie wzroku (autorefraktometria)
  • keratometrię (pomiar krzywizny rogówki).
  • pachymetrię (pomiar grubości rogówki).
  • topografia rogówki

Badania przedoperacyjne obejmują:

  • wywiad z pacjentem
  • komputerowe badanie wzroku (autorefraktometria)
  • keratometrię (pomiar krzywizny rogówki).
  • tonometrię (pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego)
  • badanie optometryczne:
  • ostrość wzroku bez korekcji (vis sc),
  • dominację oka,
  • subiektywną refrakcję,
  • w przypadku astygmatyzmu – Ustalenie mocy i osi cylindra
  • ostrość wzroku w korekcji (vis cc),
  • sprawdzenie parametrów widzenia obuocznego (fuzja, stereopsja, obecność forii/tropii),
  • w przypadku prezbiopii wyznaczenie addycji (dodatku do bliży) oraz symulację monowizji (test tolerancji monowizji).
  • pachymetrię (pomiar grubości rogówki).
  • topografię rogówki
  • pupilografię dynamiczną
  • BUT – test przerwania filmu łzowego (jakość filmu łzowego).
  • biometrię oka (pomiar długości gałki ocznej), głębokość komory przedniej (Anterion)
  • cykloplegię (porażenie akomodacji i rozszerzenie źrenic)
  • autorefrakcję
  • biomikroskopię przedniego i tylnego odcinka oka
  • tomografia (OCT – optyczna koherentna tomografia komputerowa oka)
  • zdjęcie dna oka (zdjęcie funduskamerą)

Badanie przedniego odcinka oka wykonywane jest w SwissLaser poprzez platformę ANTERION®. Urządzenie łączy topografię i tomografię rogówki, pomiar przedniej części segmentu oka, pomiar długości osiowej oraz kalkulację IOL (obliczenie mocy soczewki wewnątrzgałkowej – Intraocular lens power calculation), w celu ułatwienia rutynowej procedury operacyjnej. Wizualne potwierdzenie wszystkich pomiarów za pomocą obrazów OCT ze swept source o wysokiej rozdzielczości gwarantuje pewność diagnostyczną. Jeden z modułów ANTERIONA® (moduł Barreta) zawiera formuły kalkulacyjne umożliwiające kalkulację soczewek torycznych. 

Badanie OCT tylnego odcinka oka i rogówki wykonywane jest w SwissLaser aparatem Retina Scan Duo ™. To wysokiej rozdzielczości OCT i funduskamera (obrazująca dno oka przez źrenicę) w jednym. 

Przeciwwskazania do przeprowadzenie zabiegu Cross-Linking

Wśród przeciwwskazań do zabiegu wymienia się:

  • zbyt cienką rogówkę – żeby można było wykonać crosslinking rogówka powinna mieć co najmniej 400 µm grubości (jeśli grubość rogówki jest poniżej wartości minimalnej, nie można wykluczyć uszkodzenia śródbłonka; skorygowane widzenie w okularach lub soczewkach kontaktowych nie powinno być mniejsze niż 0,3)
  • zaburzenia gojenia rogówki
  • stany zapalne rogówki