Ok. 90% pacjentów zgłaszających się do okulistów ze specjalnością chirurgia refrakcyjna kwalifikuje się do zabiegu laserowej korekcji wzroku. Jednak każdy przypadek jest inny i choć przyjmuje się, że krótkowzroczność, nadwzroczność i 99% przypadków astygmatyzmu to wady możliwe do skorygowania laserem, zawsze może pojawić się wyjątek.

O tym, czy nasze oczy mogą zostać poddane operacji laserem decyduje rodzaj wady wzroku, stan anatomiczny oczu, wiek oraz ewentualne choroby oczu, a także ogólny stan zdrowia. Analiza wszystkich wymienionych danych pozwala lekarzowi zakwalifikować (lub nie) pacjenta do zabiegu laserem. Problemy okulistyczne uniemożliwiające laserową korekcję wzroku to przede wszystkim:

  • niektóre zmiany w rogówce: stożek rogówki, zbyt cienka rogówka, wrodzone patologie rogówki, choroby dystroficzne, blizny rogówki,
  • zbyt wysoka wada wzroku: krótkowzroczność powyżej – 10 dioptrii i dalekowzroczność powyżej +4 dioptrii,
  • trudny w leczeniu nieregularny astygmatyzm.

Krótkowzroczność

Obok zbyt dużej liczby dioptrii, przeciwskazaniem do operacji laserem może być grubość rogówki. Zbyt cienka rogówka może, ale nie musi być przeciwskazaniem do zabiegu. Pomiar grubości rogówki dokonywany jest podczas badania zwanego pachymetrią (optyczna mierzona bezdotykowo lub dotykowo za pomoca sondy ultrasonograficznej). Ocena jej grubości jest obowiązkowym badaniem u chorych na jaskrę i nadciśnienie oczne, wykonywana jest również przed zabiegami chirurgicznymi, w tym zabiegami laserowymi, na rogówce, a także w diagnostyce stożka rogówki i innych schorzeń rogówki. Jeśli rogówka jest zbyt cienka, ale inne (bardzo liczne!) sprawdzane przez specjalistę parametry oka, które planuje się operować laserem, są prawidłowe, można tak zaprogramować laser, że uda się taką operację przeprowadzić.

Więcej o leczeniu krótkowzroczności przeczytasz na stronie „Leczenie krótkowzroczności„.

O tym, czy  korekcja jest możliwa przesądza proporcja korygowanych dioptrii do grubości rogówki. Laserowa korekcja wzroku ma tzw. architekturę zabiegu. Rozpatrzmy to na konkretnym  przykładzie:

Pacjent ma grubość rogówki 510 mikronów.

Przy technice femtolasik potrzebujemy płatek rogówki (tzw. flap) – ten ma grubość 100-110 mikronów. Po zabiegu grubość rogówki pod płatkiem powinna mieć minimum 300 mikronów. Czyli mamy sytuację: 510-110-300=100 mikronów na korekcję wady wzroku. Tutaj możemy wybrać różne tzw. zony optyczne zabiegu, które różnie zużywają rogówkę. Np. zona 6,5 mm zużywa 16 mikronów na dioptrię,  czyli 100:16= 6,25 dioptrii do korekcji. Zona 7,0 mm zużywa około 18  mikronów, czyli 100:18=5,5 dioptrii. Im większa zona, tym więcej używamy rogówki, ale też – im większa zona, tym lepsza jakość widzenia i mniejsze ryzyko światłowstrętu.

Czyli mamy tu kilka faktorów, które odgrywają znaczącą rolę.

UWAGA: podane obliczenia zależą od używanego modelu lasera

Jeśli jednak wszystkie wyniki badań i aktualna wada wzroku nie pozwalają na poddanie się laserowej korekcji wzroku, zawsze można poddać się refrakcyjnej wymianie soczewki RLE (refractive lens exchange) bądź CLE (clear lens extraction).

Refrakcyjna wymiana soczewki polega na usunięciu własnej, naturalnej soczewki pacjenta i zastąpieniu jej zaawansowaną technologicznie sztuczną soczewką korygującą wadę wzroku. Możliwe jest też doszczepienie sztucznej soczewki (dodatkowo do naszej naturalnej): soczewki fakijnej.

CLE jest zabiegiem nieodwracalnym. Doszczepienie soczewki fakijnej jest zabiegiem odwracalnym.

Dalekowzroczność

Najczęściej laserowo koryguje się dalekowzroczność do +4 dioptrii, czasami, jeżeli anatomia rogówki,na to pozwala – do +5 dioptrii. Operowanie wyższych wad niesie ze sobą ryzyko pojawienia się utrudniających funkcjonowanie zaburzeń widzenia. Osoby, które nie kwalifikują się do zabiegu korekcji wzroku laserem, mogą zdecydować się więc na soczewki fakijne (specjalne soczewki wykonane z materiału Collamer (Visian ICL) albo CLE, które umożliwiają także korekcję astygmatyzmu i poważnych zaburzeń widzenia z liczbą dioptrii większą niż -8 i +3. Metoda leczenia zawsze jest uzależniona od liczby dioptrii i jest ustalana indywidualnie podczas badania wstępnego i konsultacji z lekarzem.

Więcej o leczeniu dalekowzroczności przeczytasz na stronie „Leczenie dalekowzroczności„.

Astygmatyzm

Jeśli ani szkła okularowe, ani soczewki kontaktowe nie przynoszą pożądanego rezultatu, trzeba sięgnąć po metody chirurgii tradycyjnej (wszczepienie wewnątrzgałkowych soczewek torycznych jedno-, dwu- lub trzyogniskowych) albo chirurgii laserowej lub doszczepić soczewkę fakijną. Korekcja laserowa, ma na celu wyrównanie krzywizny rogówki, co sprawia, że promienie z powrotem skupiają się w jednym punkcie, a pacjent widzi wyraźniej. 99% przypadków astygmatyzmu to wady możliwe do skorygowania laserem. Problem pojawia się wtedy, kiedy skomplikowana postać astygmatyzmu współwystępuje z inną wadą wzroku i/lub chorobą oczu.

Kwalifikacja wady wzroku do korekcji laserowej zawsze musi być poprzedzona badaniami kwalifikacyjnymi.

W ramach badań kwalifikacyjnych lekarz okulista przeprowadza pogłębiony wywiad z pacjentem, aby zorientować się, czy nie ma przeciwwskazań do zabiegu. Pacjent może liczyć na konsultację z optometrystą, który konsultuje w razie potrzeby z chirurgiem, wstępne badanie okulistyczne, ustalenie indywidulanej strategii korekcji wady wzroku, omówienie szczegółów możliwych zabiegów.

Więcej o leczeniu astygmatyzmu przeczytasz na stronie „Leczenie astygmatyzmu„.

Najnowsze technologie operacyjne umożliwiają łączenie operacji krótko-/dalekowzroczności z jednoczesnym usunięciem innych wad wzroku, np. astygmatyzmu. Nie istnieje obiektywnie najlepsza metoda laserowej korekcji wzroku. Możemy mówić jedynie o metodach technologicznie mniej lub bardziej zaawansowanych czy mniej lub bardziej precyzyjnych. W przypadku każdego pacjenta najlepsza jest ta metoda, która zostanie zalecona przez lekarza po przeprowadzeniu pogłębionego wywiadu oraz przeprowadzeniu serii szczegółowych badań.

Różne wady wzroku są korygowane rożnymi metodami laserowej korekcji wzroku. Np. metody powierzchniowe nie nadają się do korekcji dalekowzroczności lub dużego astygmatyzmu. Metoda lasik/femtolasik nie nadaje się natomiast do korekcji wad wzroku przy cienkich rogówkach.