Przejdź do treści

Astygmatyzm

Litery rozmywają się i lekko falują — z bliska tak samo jak z daleka. To najczęstszy powód, dla którego pacjent słyszy w gabinecie: astygmatyzm. Nie jest to choroba, tylko kształt oka: rogówka załamuje światło w dwóch płaszczyznach zamiast w jednej.

SwissLaser w liczbach: ponad 25 000 zabiegów wykonanych przez głównego chirurga · kliniki w Krakowie, Warszawie, Wiedniu i Zurychu · Google: 5,0  (169 opinii, Kraków) i 4,9  (256 opinii, Warszawa)

Astygmatyzm – w skrócie

Astygmatyzm (niezborność) to wada wzroku, nie choroba. Rogówka lub soczewka mają kształt bardziej elipsy niż kuli, dlatego światło skupia się w dwóch płaszczyznach zamiast w jednym punkcie. Obraz jest rozmyty i lekko zniekształcony z bliska i z daleka.

  • Objawy: rozmyte lub „falujące” litery, podwójne kontury, mrużenie oczu, zmęczenie i bóle głowy przy czytaniu, gorsze widzenie nocą (rozciągnięte światła)
  • Jak widzi astygmatyk: linie w jednej osi ostre, w drugiej rozmyte; punktowe światło wygląda jak smuga – zobacz symulację
  • Rodzaje: rogówkowy lub soczewkowy; regularny (do korekcji laserem i soczewkami) lub nieregularny (np. przy stożku rogówki – wymaga osobnej diagnostyki)
  • Diagnostyka: topografia rogówki i keratometria – decydują o osi i wielkości wady; badanie kwalifikacyjne 400 zł, około 90 minut
  • Korekcja na stałe: FemtoLASIK Wavefront (do 6 D, 12 800 zł za parę oczu), SmartSight (do 5 D, 13 600 zł) lub SmartSight Nova z kompensacją rotacji oka (15 000 zł); przy wysokiej wadzie soczewka ICL Toric, po 45. roku życia wymiana soczewki z implantem torycznym – 11 000 zł za oko, toryczny bez dopłaty
  • Czy trzeba operować: nie – okulary cylindryczne i soczewki toryczne korygują większość przypadków; zabieg wybierają osoby, które chcą widzieć ostro bez nich – kryteria kwalifikacji
MetodaDla kogoCena
FemtoLASIK Wavefrontdo 6 D cylindra, statyczna cyklorotacja, najlepsza precyzja osi12 800 zł za parę oczu
SmartSightastygmatyzm do 5 D, także mieszany; bezpłatkowo13 600 zł za parę oczu
Soczewki ICL Toricwysokie wady z astygmatyzmem – toryczne bez dopłaty11 000 zł za oko
RLE z implantem torycznympo 45. r.ż., także przy współistniejącej zaćmie11 000 zł za oko

Równoległe promienie świetlne załamują się w dwóch różnych płaszczyznach (np. pionowej i poziomej), co skutkuje nieostrością obrazu, jego krzywieniem się i falowanie oraz kiepskim kontrastem. Kolokwialnie rzecz ujmując, astygmatyk wciąż czuje się jakby był na rauszu: linie proste falują, mimo szczerych chęci nie jest w stanie złapać ostrości, ma zburzenia poczucia przestrzeni. To rozmyte widzenie bardzo utrudnia codzienną aktywność.

Szacuje się, że około 40% populacji ma wadliwe zbudowaną rogówkę lub soczewkę, a co za tym idzie objawy astygmatyzmu. Nie można go uniknąć – wada ma charakter dziedziczy i nasz tryb życia nie ma na jej rozwój najmniejszego wpływu. Blisko 50% pacjentów, u których zdiagnozowano astygmatyzm odczuwa tak znaczące upośledzenie jakości widzenia i związanego z tym komfortu codziennego funkcjonowania, że wymaga pomocy okulistycznej.

W nieskomplikowanych przypadkach wystarczą okulary  z soczewkami cylindrycznymi albo toryczne soczewki kontaktowe. W trudniejszych przypadkach warto skorzystać z laserowej korekcji astygmatyzmu, np. metodą FemtoLASIK albo poddać się operacji wymiany soczewki.

Jeśli zgłaszamy się do okulisty z powodu nieostrego widzenia szczegółów zarówno z daleka, jak i z bliska najczęściej słyszymy diagnozę: astygmatyzm. Astygmatyzm to nie choroba oczu, a wada wzroku („uroda oka”), polegająca na tym, że układ optyczny oka nie jest w stanie prawidłowo skupić promieni świetlnych na siatkówce.

Równoległe promienie świetlne załamują się w dwóch różnych płaszczyznach (np. pionowej i poziomej), co skutkuje nieostrością obrazu, jego krzywieniem się i falowanie oraz kiepskim kontrastem.

Kolokwialnie rzecz ujmując, astygmatyk wciąż czuje się jakby był na rauszu: linie proste falują, mimo szczerych chęci nie jest w stanie złapać ostrości, ma zaburzenia poczucia przestrzeni. To rozmyte widzenie bardzo utrudnia codzienną aktywność.

Szacuje się, że około 40% populacji ma wadliwe zbudowaną rogówkę lub soczewkę, a co za tym idzie objawy astygmatyzmu. Nie można go uniknąć – wada ma charakter dziedziczy i nasz tryb życia nie ma na jej rozwój najmniejszego wpływu.

Blisko 50% pacjentów, u których zdiagnozowano astygmatyzm odczuwa tak znaczące upośledzenie jakości widzenia i związanego z tym komfortu codziennego funkcjonowania, że wymaga pomocy okulistycznej.

W nieskomplikowanych przypadkach wystarczą okulary z soczewkami cylindrycznymi albo toryczne soczewki kontaktowe. W trudniejszych przypadkach warto skorzystać z laserowej korekcji astygmatyzmu, np. metodą FemtoLASIK, wszczepieniem soczewki fakijnej albo poddać się operacji wymiany soczewki.

Obok nieostrego widzenia zarówno z daleka, jak i z bliska astygmatyzm objawiać się też może innymi dolegliwościami związanymi z faktem, że pacjent wciąż mruży i trze oczy, żeby poprawić jakość widzenia. Pojawiają się więc:

  • bóle głowy,
  • wrażenie zawrotów głowy,
  • wrażenie niedowidzenia,
  • szybkie zmęczenie podczas wykonywania czynności wymagających skupienia wzroku, np. w trakcie pracy przy komputerze lub jazdy samochodem.

O ile osoba dorosła od razu poszuka pomocy okulistycznej, o tyle w przypadku dziecka może minąć sporo czasu, zanim stwierdzimy, że bóle głowy, niechęć do czytania czy problemy z koordynacją ruchów nie mają podłoża neurologicznego albo psychologicznego, a wiążą się właśnie z problemami z widzeniem. Dlatego tak ważne jest przeprowadzanie profilaktycznych badań okulistycznych u dzieci w wieku szkolnym.

Astygmatyczne zaburzenia widzenia mogą znacząco przyczynić się nie tylko do niepowodzeń w nauce, ale i wykluczyć dziecko z grupy rówieśniczej i stać się przyczyną problemów z socjalizacją. Jeśli do astygmatyzmu dołączy krótko- lub dalekowzroczność – a w wieku dojrzewania często tak się dzieje – dziecko może być przerażone nasileniem i tempem zmian związanych z rozwojem wad wzroku.

Odpowiednia opieka okulistyczna oraz dobranie adekwatnych okularów albo soczewek kontaktowych eliminuje problem i pozwala dziecku maksymalnie wykorzystać swój potencjał.

Częstość występowania astygmatyzmu o mocy minimum 1,00 dioptrii cylindra waha się od 30% u dzieci w wieku 0–4 tygodni, do 50% w ciągu pierwszego roku życia, wzrastając maksymalnie do 60% w przedziale 1,5–2,5 roku i zmniejsza się do 20–40% u dzieci w wieku 5 lat. Również jego moc zmniejsza się z średnio o około 2,25dioptrii cylindra u dzieci w wieku 0 – 4 tygodni do około 1,00 dioptrii cylindra w 5. roku życia.

Trudno wyłapać astygmatyzm u przedszkolaków, bo w okresie od czwartego do siódmego roku życia ma tendencję do zmniejszania się, ale już w wieku szkolnym może zacząć dawać opisane wyżej niepokojące objawy, których rodzice w ogóle nie wiążą z problemami ze wzrokiem.

U osób w przedziale wiekowym 20-40 astygmatyzm ewoluuje w taki sposób, że trudno przewidzieć kierunek zmian wady. Ale już po 40. roku życia widać pewną zależność: polega ona na stopniowym obniżaniu wartości astygmatyzmu w oczach z astygmatyzmem prostym i ich wzroście w oczach z astygmatyzmem odwrotnym.

Ratunkiem jest wszczepienie torycznych sztucznych soczewek wewnątrzgałkowych. Wszczepia się je podczas operacji usunięcia zaćmy, pozbywając się obu problemów – zaćmy i astygmatyzmu –  jednocześnie.

Astygmatyzm prosty (niezborność prosta) – gdy załamywanie światła w płaszczyźnie pionowej jest silniejsze niż w płaszczyźnie poziomej; wykazuje tendencję do występowania już w chwili narodzin, może wynikać z „zapadania się” rogówki wciąż rozwijającej się gałki ocznej

Astygmatyzm odwrotny – gdy warunki załamywania światła są odwrotne, tzn. silniejsze załamywanie światła dotyczy płaszczyzny poziomej; pojawia się wskutek dosyć znacznego usztywnienia tarczki powieki górnej, która naciska na poziomy południk rogówki, zwłaszcza w oku charakteryzującym się niską jej sztywnością.

Po 60. roku życia często astygmatyzm i zaćma wstępują równocześnie. Skutkuje to niebezpiecznym połączeniem, które bardzo obniża jakość życia osób starszych i ich bezpieczeństwo (np. utrudnia przejście przez pasy, oszacowanie odległości do nadjeżdżającego pojazdu czy zejście ze schodów).

Do diagnozowania astygmatyzmu używa się kilku narzedzi.

Keratoskop (krążek Placido), czyli krążek z  czarnymi oraz białymi okręgami, pozwala obserwować kształt odbić okręgów na rogówce. Coraz rzadziej sięga się po keratoskop manualny, bo okuliści i optometryści mają do dyspozycji wideokeratograf komputerowy (cyfrowy) – do badania wykorzystuje się obraz krążka Placido rzucony na powierzchnię rogówki, następnie jest on rejestrowany przez kamerę, przesyłany do komputera i analizowany.

Efektem badania są mapa rogówki, przekrój powierzchni rogówki oraz mapa cyfrowych wartości krzywizn rogówki. Specjaliści korzystają też wciąż z oftalometru (keratometru) Javala, czyli keratometru ręcznego, który służy do pomiarów krzywizn rogówki w dwóch głównych przekrojach.

Dzięki tym pomiarom można precyzyjnie określić wielkość oraz osie astygmatyzmu. Keratometria ręczna jest złotym standardem w ocenie mocy i osi astygmatyzmu w kalkulacji soczewki torycznej.

Okuliści i optometrycy stosują różne podziały astygmatyzmu.

Rodzaj astygmatyzmuCharakterystyka
KrótkowzrocznyJedna linia ogniskowa leży na siatkówce, druga przed siatkówką
NadwzrocznyJedna linia ogniskowa leży na siatkówce, druga za siatkówką
Złożony krótkowzrocznyObie linie ogniskowe znajdują się przed siatkówką
Złożony nadwzrocznyObie linie ogniskowe znajdują się za siatkówką
MieszanyJedna linia ogniskowa przed siatkówką, druga za siatkówką
Rodzaj astygmatyzmuCharakterystyka
RogówkowyNajczęstszy (ok. 98% przypadków); wynika z nieprawidłowego kształtu rogówki
SoczewkowySpowodowany nieprawidłowym kształtem soczewki
Mieszany (rogówkowo-soczewkowy)Współistnieją nieprawidłowości rogówki i soczewki
Rodzaj astygmatyzmuCharakterystyka
RegularnyRóżnica mocy refrakcyjnej między dwoma głównymi przekrojami prostopadłymi do siebie
– Regularny prostyRogówka bardziej stroma w przekroju pionowym
– Regularny odwrotnyWiększa moc łamiąca w płaszczyźnie poziomej
– Regularny skośnyNajwiększa moc łamiąca w zakresie 31°–59° lub 121°–149°
NieregularnyBrak dwóch głównych przekrojów prostopadłych lub występuje ich więcej niż dwa

W literaturze specjalistycznej spotkamy się z większą liczbą podziałów i nazw na poszczególne odmiany astygmatyzmu. To wada złożona i wymaga precyzyjnej diagnostyki. Im bardziej skomplikowana wada, tym większe prawdopodobieństwo, że konieczna będzie laserowa korekcja astygmatyzmu.

Jak już wspomniano, w nieskomplikowanych przypadkach astygmatyzm wymaga jedynie korekcji okularowej albo użycia torycznych soczewek kontaktowych.

Przypadki bardziej skomplikowane (np. astygmatyzm nieregularny), choć dzięki obecnemu stanowi wiedzy z łatwością poddają się diagnozie, z trudem poddają się lub nie poddają się korekcji soczewkami okularowymi.

Okulary bywają niewystarczające nawet dla użytkownika z astygmatyzmem regularnym. Mimo trafnego dobrania szkieł cylindrycznych (mają różną moc łamiącą w głównych prostopadłych do siebie południkach/płaszczyznach, tzn. ogniskują światło w dwóch różnych punktach), pacjent może wciąż odczuwać zaburzenia widzenia przestrzennego oraz mieć problem z oceną odległości i wymiarów przedmiotów.

Objawy te utrudniają np. prowadzenie samochodu. W takich przypadkach okulista ordynuje noszenie wyłącznie torycznych soczewek kontaktowych. Pozwalają one skorygować praktycznie 99% przypadków astygmatyzmu. Strefa optyczna takich soczewek ma różną moc łamiącą w głównych prostopadłych do siebie płaszczyznach i ogniskuje światło w dwóch różnych punktach korygując w ten sposób wadę wzroku wywołaną przez astygmatyzm.

Jeśli ani szkła okularowe, ani soczewki kontaktowe nie przynoszą pożądanego rezultatu, trzeba sięgnąć po metody chirurgii tradycyjnej, jak wspomniane wyżej wszczepienie wewnątrzgałkowych soczewek torycznych jedno-, dwu- lub trzyogniskowych – albo chirurgii laserowej.

astygmatyzm

Laserowa korekcja astygmatyzmu

Zaletą nowoczesnego laseru stosowanego w leczeniu astygmatyzmu w klinice SwissLaser jest bardzo dokładna korekta możliwa dzięki zastosowaniu tzw. kompensacji cyklorotacji statycznej.

Operacja astygmatyzmu wykonywana jest następującymi metodami:

Icon5

Femto-LASIK (All-Laser-LASIK)

Dzięki precyzyjnemu laserowi femtosekundowemu, chirurg wykonuje cięcie w rogówce, tworząc cienki płatek o grubości 0,1 mm – flap. Używa lasera excimerowego, by przez kilka sekund wymodelować odsłoniętą wcześniej rogówkę, następnie płatek jest z powrotem zamykany; przytwierdza się i tworzy ochronną barierę rogówki.

Icon5

LASIK

Technika dwuetapowa; rogówka nacinana jest za pomocą skalpela (mikrokeratomu), a następnie powierzchni rogówki jest modelowana tak, aby mogła ona właściwie ogniskować obraz na siatkówkę.

Icon5

LASEK/PRK

Zabieg polega na odchyleniu (LASEK) albo usunięciu (PRK) górnej warstwy komórkowej rogówki (nabłonka), a następnie odpowiednim wymodelowaniu leżącej pod nią tkanki rogówki za pomocą lasera excimerowego.Celem zabiegu jest odpowiednie wymodelowanie promieniem lasera centralnej powierzchni rogówki tak aby ogniskowała ona obraz precyzyjnie na powierzchnię siatkówki.

Dr med. Victor Derhartunian, FEBO, FWCRS – chirurg okulista, SwissLaser Warszawa i Kraków

„W astygmatyzmie o wyniku decyduje oś – pomyłka o kilka stopni potrafi zjeść połowę efektu. Dlatego kompensujemy cyklorotację statyczną: system rozpoznaje obrót oka między badaniem na siedząco a zabiegiem na leżąco i koryguje oś automatycznie.”

dr med. Victor Derhartunian, FEBO, FWCRS
– chirurg refrakcyjny, ponad 25 000 zabiegów laserowych

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czym jest astygmatyzm i jak wpływa na widzenie?

Astygmatyzm to wada wzroku polegająca na tym, że układ optyczny oka nie skupia prawidłowo promieni świetlnych na siatkówce – załamują się one w dwóch różnych płaszczyznach. Skutkuje to nieostrością obrazu, jego krzywieniem się i falowaniem oraz słabym kontrastem, zarówno z daleka, jak i z bliska. Częste są także bóle głowy i szybkie zmęczenie oczu podczas pracy przy komputerze czy jazdy samochodem.

Na czym polega laserowa korekcja astygmatyzmu w SwissLaser?

Operację astygmatyzmu wykonujemy m.in. metodami Femto-LASIK, LASIK oraz LASEK/PRK, modelując laserem centralną powierzchnię rogówki tak, aby ogniskowała obraz precyzyjnie na siatkówce. Zaletą nowoczesnego lasera stosowanego w naszej klinice jest bardzo dokładna korekta możliwa dzięki kompensacji cyklorotacji statycznej. Odpowiednią metodę dobieramy indywidualnie po szczegółowej diagnostyce.

Co zrobić, gdy astygmatyzm jest zbyt wysoki na korekcję laserową?

Alternatywą jest wszczepienie torycznej soczewki fakijnej ICL albo wymiana soczewki z implantacją wewnątrzgałkowej soczewki torycznej – jedno-, dwu- lub trzyogniskowej. U osób starszych, u których astygmatyzm współistnieje z zaćmą, toryczną soczewkę wszczepia się podczas operacji usunięcia zaćmy, rozwiązując oba problemy jednocześnie. Toryczne soczewki wieloogniskowe dają przy tym możliwość całkowitego uniezależnienia się od okularów.

Jak przebiega diagnostyka i kwalifikacja przy astygmatyzmie?

Astygmatyzm to wada złożona, wymagająca precyzyjnej diagnostyki – wykorzystujemy m.in. wideokeratograf komputerowy, dzięki któremu powstaje dokładna mapa rogówki, oraz keratometrię, będącą złotym standardem w ocenie mocy i osi astygmatyzmu przy kalkulacji soczewki torycznej. Na podstawie tych pomiarów lekarz określa wielkość i osie wady oraz dobiera metodę korekcji. Kompleksowe badanie kwalifikacyjne kosztuje 400 zł.

Ile kosztuje chirurgiczna korekcja astygmatyzmu soczewkami torycznymi?

Wszczepienie torycznej soczewki fakijnej Visian ICL EVO/EVO+ (Myopic Toric lub Hyperopic Toric) oraz refrakcyjna wymiana soczewki z implantem torycznym Premium kosztują po 11 000 zł za jedno oko – tyle samo, co warianty sferyczne. Zabiegi wykonujemy w Warszawie i Krakowie. NFZ ich nie refunduje; możliwa jest płatność ratalna przez Santander Consumer Bank.

Czy astygmatyzm zawsze wymaga operacji?

Nie – w nieskomplikowanych przypadkach wystarczą okulary z soczewkami cylindrycznymi albo toryczne soczewki kontaktowe, które korygują praktycznie 99% przypadków astygmatyzmu. Zdarza się jednak, że mimo trafnie dobranych szkieł Pacjent nadal odczuwa zaburzenia widzenia przestrzennego i ma problem z oceną odległości. Jeśli ani okulary, ani soczewki kontaktowe nie przynoszą pożądanego rezultatu, warto rozważyć korekcję laserową lub wszczepienie soczewek torycznych.

Jakie są objawy astygmatyzmu?

Najczęściej rozmyte lub podwójne kontury liter z bliska i z daleka, odruchowe mrużenie oczu, szybkie zmęczenie przy czytaniu i pracy przy komputerze, bóle głowy oraz gorsze widzenie nocą – światła wyglądają jak smugi lub rozciągnięte punkty. Wysoki astygmatyzm daje objawy stale, niski bywa zauważany dopiero przy badaniu wzroku.

Jak widzi osoba z astygmatyzmem?

Linie biegnące w jednej osi są ostre, w prostopadłej – rozmyte, dlatego okrąg może wyglądać jak owal, a litery „falują”. Punktowe źródła światła rozciągają się w kreski, co szczególnie przeszkadza nocą podczas jazdy samochodem. Szczegółową symulację pokazujemy w artykule „Jak widzi osoba z astygmatyzmem”.

Czy astygmatyzm można wyleczyć?

Wady nie usuwają krople ani ćwiczenia oczu, ale da się ją skorygować na stałe. Laser (FemtoLASIK Wavefront do 6 D cylindra, SmartSight i SmartSight Nova do 5 D) zmienia kształt rogówki tak, aby obie płaszczyzny skupiały światło w jednym punkcie. Przy wyższej wadzie wszczepiamy toryczną soczewkę ICL, a po 45. roku życia toryczny implant przy wymianie soczewki.

Czy przy astygmatyzmie trzeba nosić okulary?

Przy niskim astygmatyzmie, do około 0,5 dioptrii, wielu pacjentów obywa się bez korekcji. Wyższy wymaga okularów z soczewkami cylindrycznymi lub torycznych soczewek kontaktowych – albo trwałej korekcji laserem lub soczewką, jeśli ktoś nie chce ich nosić. Dzieci powinny nosić pełną korekcję, aby oko prawidłowo się rozwijało.

Czy astygmatyzm się pogłębia?

U dorosłych astygmatyzm regularny jest zwykle stabilny przez lata; niewielkie zmiany pojawiają się z wiekiem lub przy zaćmie. Szybko narastający, nieregularny astygmatyzm to sygnał ostrzegawczy w kierunku stożka rogówki i wymaga topografii rogówki – dlatego każde badanie kwalifikacyjne zaczynamy od mapy rogówki.

Czy astygmatyzm u dzieci mija?

Niewielki, fizjologiczny astygmatyzm u małych dzieci może się zmniejszać wraz ze wzrostem oka. Wyższą wadę trzeba korygować okularami, aby nie rozwinęło się niedowidzenie. Laserową korekcję rozważamy dopiero po 18. roku życia, gdy wada jest stabilna od co najmniej 12 miesięcy.

Ile kosztuje laserowa korekcja astygmatyzmu?

FemtoLASIK Wavefront 12 800 zł, SmartSight 13 600 zł, SmartSight Nova 15 000 zł – ceny za parę oczu, identyczne w Warszawie i Krakowie. Badanie kwalifikacyjne z topografią rogówki kosztuje 400 zł. Możliwa płatność ratalna w Santander Consumer Bank.

Dla dociekliwych: Astygmatyzm (ICD-10 H52.2, ICD-11 9D00.2) to wada refrakcji, w której rogówka lub soczewka ma różną moc w dwóch prostopadłych osiach, więc obraz nie skupia się w jednym punkcie. Rozróżnia się astygmatyzm regularny (prosty, odwrotny, skośny) i nieregularny (np. w stożku rogówki). Mierzy się go w dioptriach cylindrycznych (D cyl) z osią w stopniach; pomiar: keratometria, topografia i tomografia rogówki (MS-39).

Źródła

  1. Read SA, Collins MJ, Carney LG. A review of astigmatism and its possible genesis. Clin Exp Optom 2007;90(1):5–19. doi:10.1111/j.1444-0938.2007.00112.x
  2. Chuck RS, Jacobs DS, Lee JK i wsp. Refractive Errors & Refractive Surgery Preferred Practice Pattern. Ophthalmology 2018;125(1):P1–P104. doi:10.1016/j.ophtha.2017.10.003
  3. Kim TI, Alió Del Barrio JL, Wilkins M, Cochener B, Ang M. Refractive surgery. Lancet 2019;393(10185):2085–2098. doi:10.1016/S0140-6736(18)33209-4

Kiedy odradzamy zabieg laserowy?

Nie każdy astygmatyzm należy korygować laserem. Odradzamy zabieg lub proponujemy inną drogę, gdy:

  • astygmatyzm jest nieregularny, np. w przebiegu stożka rogówki — wtedy leczymy przyczynę: cross-linking lub pierścienie CAIRS zamiast lasera,
  • wada jest niestabilna i zmieniała się w ostatnim roku,
  • nasilony zespół suchego oka wymaga najpierw leczenia powierzchni oka,
  • rogówka jest zbyt cienka dla pełnej korekcji — alternatywą jest toryczna soczewka ICL.

Dokładna diagnostyka rogówki podczas kwalifikacji rozstrzyga, która droga jest dla Ciebie bezpieczna — i mówimy o tym wprost.

Opinie naszych pacjentów

Ocena w Google: Warszawa 4,8 (opinii: 258) · Kraków 5,0 (opinii: 171). Wszystkie opinie, bez wyboru i redakcji, przeczytasz bezpośrednio w Google: Warszawa · Kraków.

Czym jest astygmatyzm — wyjaśnia chirurg

Treść zweryfikowana merytorycznie przez dr. med. univ. (Wiedeń) Victora Derhartuniana, FEBO, FWCRS – specjalistę chirurgii refrakcyjnej. Ostatnia weryfikacja: 2 października 2026.

ul. Kolejowa 1, 01-217 Warszawa

Poniedziałek – Piątek: 8:00 – 18:00

ul. Kluczborska 15/U3, 31-271 Kraków

Poniedziałek – Piątek: 8:00 – 18:00