Siatkówka jest błoną wewnętrzną (zwaną też błoną nerwową lub czuciową) ściany gałki ocznej. W siatkówce znajdują się 3 różne rodzaje komórek nerwowych, które spełniają różne zadania:
- komórki wzrokowe, zwane komórkami fotoreceptorowymi, dzielą się na komórki pręcikowe (odpowiadają za widzenie zmierzchowe)i komórki czopkowe (odpowiadają za widzenie dzienne i rozpoznawanie barw),
- komórki dwubiegunowe – jedna z wypustek komórki dwubiegunowej odbiera pobudzenie z komórki czopkowej lub pręcikowej, a druga wypustka łączy się z komórką zwojową stanowiącą trzeci neuron,
- komórki zwojowe – wypustki komórek zwojowych tworzą w siatkówce warstwę włókien nerwowych, które zbiegając się formują nerw wzrokowy łączący siatkówkę z mózgiem.
Obszar siatkówki, w którym zbiegają się włókna nerwowe, jest widoczny na dnie oka jako tarcza nerwu wzrokowego. Blisko niej znajduje się plamka żółta.
Fotoreceptory, czyli pręciki i czopki, zawierają barwniki wzrokowe a ponadto przylegają do nabłonka barwnikowego, którego komórki wypełnione są melaniną (barwnik ten absorbuje światło niepochłonięte przez barwniki wzrokowe, a to zapobiega wstecznemu odbiciu światła). To właśnie fotoreceptory odpowiadają za przekształcanie energii świetlnej w elektryczną: drogą neuronalną bodźce elektryczne dostają się do mózgu, gdzie tworzą się widziane przez nas obrazy – to nie oko widzi, ale mózg. Gdy jakikolwiek etap tego procesu przesyłowego zostanie zaburzony, pojawiają się nieprawidłowości widzenia.
Nieprawidłowości te, mogące być pierwszymi symptomami chorób siatkówki, przybierają postać:
- mroczków,
- mętów (punktów, plamek, nitek) w polu widzenia,
- błysków świetlnych,
- braku ciągłości obserwowanych linii,
- bólu oka.
Źródła
- Flaxel CJ, Adelman RA, Bailey ST i wsp. Posterior Vitreous Detachment, Retinal Breaks, and Lattice Degeneration Preferred Practice Pattern. Ophthalmology 2020;127(1):P146–P181. doi:10.1016/j.ophtha.2019.09.027
- GBD 2019 Blindness and Vision Impairment Collaborators. Causes of blindness and vision impairment in 2020 and trends over 30 years. Lancet Glob Health 2021;9(2):e144–e160. doi:10.1016/S2214-109X(20)30489-7
