Pacjenci często zastanawiają się, czy wybrać operację zaćmy w ramach NFZ i przystać na oferowaną w jej ramach standardową soczewkę jednoogniskową, czy szukać alternatywy w postaci zabiegu w prywatnej placówce, a co za tym idzie – możliwości maksymalnie zindywidualizowanego doboru soczewek wszczepialnych. 

Jeszcze niedawno o decyzji przesądzał czas oczekiwania na zabieg. Dziś jednak na operację zaćmy w państwowej placówce nie trzeba długo czekać. Zasadniczym ograniczeniem pozostaje jednak brak możliwości indywidualnego doboru soczewek. Refundowana soczewka jednoogniskowa oznacza dla pacjenta, że będzie widział wyraźnie albo z bliska, albo z daleka –  np. będzie mógł bez okularów prowadzić samochód, ale już do czytania będzie ich potrzebował.

W prywatnej klinice, obok bezwzględnych wskazań medycznych, w kalkulacji soczewki wszczepialnej podczas planowania operacji zaćmy zawsze brane są pod uwagę indywidualne potrzeby pacjenta. Podczas operacji zaćmy skorygować można nie tylko krótko- czy dalekowzroczność, ale też astygmatyzm oraz starczowzroczność. W przypadku wyboru soczewek PREMIUM oprócz usunięcia zaćmy pacjent może więc liczyć na bardzo dobrą ostrość wzroku do dali, bliży (35-40 cm) oraz odległości pośredniej  (60-90 cm). 

Soczewki premium dzielimy na dwie zasadnicze grupy:

  • Soczewki toryczne

Soczewki toryczne jednoogniskowe – oprócz usunięcia zaćmy pozwalają zlikwidować astygmatyzm, zapewniają ostre widzenie do dali albo do bliży. Soczewki toryczne jednoogniskowe sprawią, że okulary do czytania będą pacjentowi niezbędne.

Soczewki toryczne wieloogniskowe – oprócz usunięcia zaćmy pozwalają zlikwidować astygmatyzm, zapewniają ostre widzenie do dali, do bliży oraz na odległości pośrednie. Soczewki toryczne wieloogniskowe pozwalają zniwelować astygmatyzm rogówkowy, co skutkuje tym, że korekcja wady wzroku przy pomocy okularów nie będzie już po zabiegu konieczna.

  • Soczewki wieloogniskowe

Soczewki wieloogniskowe (trifokalne/multifokalne) oprócz usunięcia zaćmy gwarantują eliminację starczowzroczności i bardzo dobrą ostrość wzroku do dali, bliży (35-40 cm) oraz odległości pośredniej  (60-90 cm). 

Wśród soczewek wieloogniskowych wyróżniamy soczewki:

  • refrakcyjne
  • dyfrakcyjne
  • refrakcyjno-dyfrakcyjne

W soczewkach refrakcyjnych załamanie i odbicie światła na granicy stref optycznych powoduje wzrost aberracji wyższego rzędu i niepożądane zjawiska fotooptyczne typu glare i halo, nasilające się zwłaszcza w  warunkach skrajnie niekorzystnych, czyli przy znikomej ilości światła, np.kiedy prowadzimy samochód nocą.

W soczewkach dyfrakcyjnych promienie świetlne po  przejściu przez siatkę dyfrakcyjną ulegają ugięciu, a następnie interferencji, tworząc dodatkowe czoło fali, a tym samym nowy obraz. 

W ten sposób, jeśli mamy soczewki bifokalne, na siatkówce w tym samym czasie powstają dwa obrazy (dal i bliż), albo nawet trzy – jeśli mamy soczewki trifokalne (dal, bliż, odległość pośrednia). System wzrokowy wraz ośrodkowym układem nerwowym dokonuje selekcji wybierając jeden ostry obraz i tłumiąc pozostałe fale – zachodzi zjawisko neuroadaptacji, które trwa średnio od jednego do trzech miesięcy, a nawet dłużej u niektórych pacjentów. 

W soczewkach refrakcyjno-dyfrakcyjnych (zwanych też pseudoakomodacyjnymi) centralna strefa dyfrakcyjna umożliwia widzenie do dali i bliży, a obwodowa strefa refrakcyjna z mocą łamiącą  – do dali. 

  • Soczewki EDOF (extended depth of focus) 

EDOF to soczewki wewnątrzgałkowe o wydłużonej głębi ostrości (wydłużonej ogniskowej),  łączące zalety soczewek jedno- i wieloogniskowych. Oznacza to, że zapewniają ostre widzenie w szerokim zakresie odległości – od dalekich do pośrednich. Soczewki EDOF to doskonały wybór dla osób, które, z uwagi na aktywny tryb życia, cenią sobie całkowitą lub prawie całkowitą wolność od okularów. Umożliwiają wyraźne widzenie przedmiotów na różnych odległościach: od dali po średni dystans (mniej więcej na wyciągnięcie ręki). Co ważne, soczewki o wydłużonej głębi ostrości zmniejszają wizualne skutki uboczne zazwyczaj związane z soczewkami wieloogniskowymi, np.efekt halo, a także znacznie podnoszą komfort widzenia po zachodzie słońca (doświadcza się mniej zakłóceń fotooptycznych) – można wtedy np bez problemu prowadzić samochód. Soczewki o wydłużonej ogniskowej zapewniają wysoki poziom niezależności od okularów, jednak uzyskana jakość wzroku jest sprawą indywidualną i może być różna u poszczególnych pacjentów.

Wszystkie rodzaje soczewek PREMIUM mogą być wyposażone w filtry UV i/lub filtr światła niebieskiego (blue light filter) – eliminują wtedy szkodliwą część wiązki światła, chronią na nabłonek barwnikowy siatkówki i zmniejszają ryzyko rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), czyli najczęstszej przyczyny nieodwracalnej ślepoty u pacjentów po 60. roku życia.

Zarówno soczewki PREMIUM jak i standardowe jednoogniskowe mogą mieć konstrukcję asferyczną, która pozwala na redukcję aberracji sferycznych. Zjawisko powstawania aberracji sferycznych odczuwane jest przez pacjenta jako efekt aureoli wokół źródeł światła bądź zamazanie obrazu wynikające z większego załamywania fali świetlnej w peryferyjnej części rogówki w stosunku do centralnej. Soczewki asferyczne posiadają zmodyfikowaną część optyczną tak, aby promienie świelne przechodzące przez obwodową część optyczną ogniskowały się w tym samym miejscu co przechodzące przez część centralną. 

Soczewki takie wszczepia się osobom, które często prowadzą samochód nocą lub pracują w złych warunkach oświetleniowych. 

Współczesna okulistyka duże nadzieje pokłada w soczewkach akomodacyjnych. To ultranowoczesny wytwór zaawansowanej inżynierii biomedycznej pozwalający w sposób zbliżony do naturalnego odtworzyć naturalne mechanizmy akomodacji oka. Oznacza to ostrość widzenia do bliży (czytanie), widzenia pośredniego (praca przy komputerze, spotkania towarzyskie, rzut oka na deskę rozdzielczą samochodu), oraz do dali (jazda samochodem, obserwacja odległych krajobrazów). 

To soczewka, która łączy doskonałą ostrość widzenia z najlepszym możliwym kontrastem i realistycznym postrzeganiem kolorów. Poprzez skorygowanie błędów obrazowania, które mogą być spowodowane przez sztuczne soczewki (aberracje), poprawia percepcję wzrokową, szczególnie o zmierzchu lub trudnych warunkach pogodowych.