Zaćma to związane z wiekiem zmętnienie soczewki oka i najczęstsza spośród wszystkich chorób oczu. Soczewka rośnie przez całe życie, ale może stać się większa i grubsza tylko w ograniczonym zakresie. W rezultacie wnętrze soczewki zagęszcza się, co prowadzi do jej zmętnienia. Przyczyniają się do tego również zmiany metaboliczne zachodzące w procesie starzenia się organizmu, a także przebyte urazy mechaniczne.

Proces ten występuje w pewnym momencie życia każdego człowieka. Zwykle zaćma zaczyna oddziaływać negatywnie na wzrok po 60 roku życia. Chorobę charakteryzuje wrażenie mętnego widzenia, jak przez szarą zasłonę. Towarzyszy temu zwiększona wrażliwość na oślepienie i nagła potrzeba zmiany okularów na mocniejsze.

adres:

SwissLaser (Horizon Plaza) ul. Domaniewska 39A, 02-672 Warszawa

telefon:

+48 221 201 690

Image module

Operacja zaćmy należy do najczęściej przeprowadzanych i kończących się powodzeniem operacji w chirurgii oka – rocznie wykonuje się aż 15 milionów takich zabiegów. Podczas operacji zaćmy usuwana jest zmętniała soczewka, którą zastępuje się soczewką sztuczną (wymiana soczewki). Stosując różne soczewki, możliwa jest równoczesna korekcja wad wzroku, takich jak krótkowzroczność, dalekowzroczność, astygmatyzm czy starczowzroczność!

Podczas konsultacji ze wstępnym badaniem okulistycznym, badamy zaćmę Pacjenta i informujemy go o możliwościach operacji. Pacjent otrzymuje od nas nowoczesne implanty – dokładamy wszelkich starań, aby nie nosił okularów. Operacja ta jest przeprowadzana bez konieczności długiego oczekiwania na termin.

Opis operacji zaćmy

Najważniejszym narzędziem – obok spokojnych rąk chirurga – jest mikroskop. Powieki są w rozwórce, która uniemożliwia mruganie na czas zabiegu. Aby oko nie wyschło, przez cały czas jest zwilżane płynem. Gałka oczna zostaje lekko otwarta małym nacięciem, następnie to samo robi się z torebką otaczającą soczewkę. Następuje usunięcie zmętniałej soczewki poprzez rozbicie jej za pomocą urządzenia wibrującego ultradźwiękami (które równocześnie odsysa cząsteczki soczewki). Do pustej osłony soczewki wkładana jest soczewka sztuczna.

Przebieg operacji

  • Przygotowanie – Pacjent otrzymuje znieczulenie miejscowe w postaci kropli do oczu lub iniekcji obok oka.
  • Odsysanie soczewki – podczas pierwszego etapu na krawędzi rogówki wykonuje się małe nacięcie, pozwalające na upłynnienie i zassanie naturalnej soczewki.
  • Implantacja sztucznej soczewki – w miejsce zużytej soczewki wkłada się soczewkę wieloogniskową. Zastosowane soczewki wieloogniskowe umożliwiają widzenie z różną mocą. Dzięki temu pacjenci po zabiegu ponownie mogą widzieć z bliska i daleka. Soczewki wieloogniskowe pozwalają więc na ostre widzenie bliskich i dalekich obszarów, a tym samym w optymalny sposób zastępują soczewki
  • Faza pooperacyjna – po zabiegu oko jest zabezpieczane opaską przed działaniem czynników zewnętrznych, takich jak brud i kurz, tak aby nacięcie mogło się dobrze goić przez kilka następnych dni.
  • Przygotowanie
    Do oczu Pacjenta aplikujemy znieczulające krople do oczu lub wstrzykujemy miejscowe znieczulenie.
  • Zasysanie soczewki
    W pierwszym etapie zabiegu usuwania zaćmy wykonujemy małe nacięcie na krawędzi rogówki, co pozwala na odessanie naturalnej, zmętniałem soczewki.
  • Wstawienie sztucznej soczewki
    Implantacja sztucznej soczewki pozwala na dobranie odpowiedniej mocy soczewki. Dzięki temu Pacjent może cieszyć się dobrym wzrokiem zarówno na dalekie, jak i bliskie odległości.
  • Faza pozabiegowa
    Po zabiegu oko Pacjenta jest zabezpieczane przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak brud i kurz, za pomocą specjalnego płatka. Dzięki temu goi się w ciągu kilku następnych dni.

Przygotowanie do operacji

Przed operacją wykonywane jest badanie oka, podczas którego rozszerzane są źrenice (co uniemożliwia przez pewien czas prowadzenie samochodu). Następnie oko jest precyzyjnie mierzone w celu dopasowania sztucznej soczewki. Lekarz rodzinny przekazuje specjaliście raport, w którym opisany jest ogólny stan zdrowia Pacjenta w celu upewnienia się, że nie występują czynniki, które nie pozwalają na operację w danym momencie. Jeśli takie czynniki występują, operacja jest odkładana na później. Zdarza się, że okulista zarządza znieczulenie ogólne, ale należy to do rzadkości – z reguły podawane są tylko znieczulenia miejscowe. Sama operacja nie jest trudnym przedsięwzięciem.

Przed zabiegiem wskazane jest sporządzenie listy kontrolnej. Obejmuje ona również prośbę do lekarza rodzinnego o wcześniejsze wypełnienie dokumentów opisujących inne choroby. Należy także wcześniej umówić się na wizytę kontrolną na dzień po operacji. W dniu operacji przyjmuje się leki jak zawsze, a w przypadku znieczulenia miejscowego, zaleca się wcześniejsze spożycie lekkiego posiłku. Pacjent powinien zabrać ze sobą skierowanie oraz kartę ubezpieczenia.

Wskazane jest, aby po zakończeniu zabiegu Pacjent został odebrany przez zaufaną osobę. Tego dnia należy założyć możliwie najbardziej wygodne ubranie, zrezygnować z biżuterii oraz makijażu. Na operację należy również zabrać dokumenty od lekarza rodzinnego oraz podstawowe wyniki badań krwi i EKG.

Znieczulenie miejscowe

Ból jest łagodzony kroplami do oczu lub zastrzykiem. W przypadku kropli Pacjenci zauważają uczucie delikatnego nacisku na oko. W związku z tym, że oko pozostaje ruchome, Pacjent musi współpracować, aby oko nie poruszało się, było otwarte i patrzyło w światło. Po operacji okiem można poruszać, a działanie środka znieczulającego ustępuje. W przypadku zastrzyku oko na czas zabiegu jest całkowicie znieczulone i nieruchome. Dla niektórych Pacjentów iniekcja obok oka jest bardzo nieprzyjemna, a znieczulenie utrzymuje się zazwyczaj kilka godzin po operacji.

Bezposrednio przed operacją

Każdy Pacjent otrzymuje ubranie operacyjne. Najpierw lekarz rozszerza źrenice Pacjenta kroplami, a w przypadku jego wyraźnej prośby podaje środek uspokajający (w tym przypadku należy wcześniej ustalić, czy osoba trzecia odbierze Pacjenta z kliniki). Znieczulenie miejscowe wykonywane jest jeszcze w pokoju przygotowawczym, po czym Pacjent trafia na salę zabiegową, gdzie przykrywany jest sterylną tkaniną, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się zarazków. W trakcie zabiegu monitoruje się dopływ tlenu.

Najczęściej zadawane pytania

Soczewka z rogówką odpowiadają za to, aby wpadające do oka światło zostało załamane i zogniskowane. Soczewka jest bardzo wydajna, umożliwia zarówno ostre widzenie z bardzo bliskiej odległości, jak i bardzo ostre obrazowanie odległych obiektów. Podobnie działa obiektyw w aparacie fotograficznym. Niestety, zdolność do akomodacji pogarsza się w ciągu całego życia, ponieważ soczewka po prostu starzeje się. To właśnie dlatego wielu ludzi po czterdziestym roku życia potrzebuje okularów do czytania.

Na początku, często w ciemności, zauważalne jest pewnego rodzaju zmętnienie. Czasami jest się bardziej wrażliwym na światło niż zazwyczaj. Pacjenci często mówią, że myślą, że patrzą przez brudne okulary lub brudną szybę, jednak każdy z nich odczuwa to inaczej. Zmętnienie soczewki w jednym przypadku postępuje szybko, a w drugim bardzo powoli. Często soczewka staje się tak mętna, że znacznie zwiększa się krótkowzroczność – zakładając okulary widzenie może się pogorszyć, lub na odwrót: bez okularów widzenie jest nagle lepsze. Tak czy inaczej, należy szybko udać się do okulisty. On zbada całe oko i przeprowadzi test wzroku. Z pomocą tzw. lampy szczelinowej można zbadać zmętniałe oko, szczególnie pod względem zaćmy. Z reguły rozszerza się wówczas źrenicę. Lekarze są w stanie szybko i dokładnie ocenić, czy – jeżeli rzeczywiście występuje zaćma – wskazane jest usunięcie schorzenia.

Jeśli sztuczna soczewka zostanie dobrana tak, że wyrówna upośledzenie wzroku, okulary rzeczywiście prawie nie będą już potrzebne. Dotyczy to tylko widzenia dalekich odległości, ponieważ sztuczne soczewki nie mogą tworzyć ogniskowania dla bliskich odległości, co oznacza, że nie eliminują „starczowzroczności”. Działa to również na odwrót – sztuczna soczewka może być dobrana w taki sposób, że ogniskuje obiekty znajdujące się w bliskiej odległości. Wówczas oczywiście konieczne będą okulary dystansowe. Decyzja zawsze należy do pacjenta. Większość pacjentów wyraża chęć implantacji sztucznej soczewki, która obejmuje widzenie z daleka. Z kolei ci, którzy byli krótkowzroczni przed operacją zazwyczaj decydują się, aby tak również pozostało z jedną sztuczną soczewką.

W laserowej korekcji wzroku w przypadku zaćmy nie ma gwarancji, że zostanie osiągnięta pożądana siła załamywania światła. Ma na to wpływ wiele nieprzewidywalnych czynników. Przeprowadzone pomiary mogą być niedokładne, mogą nastąpić nieprawidłowości w produkcji soczewki, a w pewnych okolicznościach samo oko może nie być w stanie współgrać w 100% – wszystko to nieprzewidywalne elementy. Dlatego zawsze istnieje ryzyko wystąpienia resztkowej wady wzroku. Można ją jednak wyrównać słabymi okularami. Rozwiązaniem są soczewki „multifokalne”, które zostały zaprojektowane tak, aby powiększać obszar widzenia bez pomocy optycznych. Są idealne dla pacjentów, którzy nie chcą nosić okularów; soczewki te wiążą się jednak również z pewnymi wadami widzenia – w niektórych zakresach percepcja optyczna jest gorsza. Dodatkowo istnieją specjalne soczewki, którymi można wyrównać krzywiznę rogówki.

Operacja katarakty, jak nazywa się zaćmę, jest całkiem bezpieczna, jednak jak każda operacja wiąże się z ryzykiem. 95% wszystkich tego typu operacji wykonywanych jest bez powikłań. Możliwe komplikacje komplikacje mogą być leczone bezpośrednio przez lekarza, po czym wszelkie problemu ustają. Możliwe problemy i sposoby przeciwdziałania:

  • Wahania ciśnienia w oku są zawsze leczone tabletkami lub kroplami.
  • Opuchlizny rogówki, które sprawiają, że widzenie po operacji nie jest natychmiast wyraźne samoczynnie znikają z czasem.
  • W bardzo rzadkich przypadkach może być konieczny przeszczep rogówki.
  • Jeżeli włókna kapsuły są luźne, może być konieczne ich usunięcie, co nie upośledza wzroku w żadnym stopniu.
  • Jeśli podczas zabiegu torebka ulega uszkodzeniu, okulista wybiera inne miejsce w oku, w którym można włożyć sztuczną soczewkę.
  • Opuchlizna na środku siatkówki eliminowana jest za pomocą odpowiednich leków.
  • W niezwykle rzadkich przypadkach dochodzi do oderwania się siatkówki.

Wszystkie z powyższych potencjalnych powikłań są odwracalne, w razie potrzeby również operacyjnie. Lekarze pozostają bezsilni tylko wtedy, gdy występuje silne krwawienie z naczyniówki lub gdy dochodzi do infekcji operowanego oka. Może to oznaczać poważną i nieodwracalną utratę wzroku lub ślepotę oka. Ryzyko tego jest jednak mniejsze niż promil.

W celu ochrony oka zakłada się specjalny opatrunek. Podczas pierwszej nocy po operacji oko może swędzieć – opatrunek chroni przed nieświadomym pocieraniem go. Opatrunek jest zdejmowany już następnego dnia podczas wizyty kontrolnej, możliwe jest jednak, że pacjent nie będzie jeszcze w stanie widzieć w 100% wyraźnie. Powodem tego może być lekki obrzęk i ewentualnie niegroźny stan zapalny. Obie niedogodności znikają w miarę szybko. Najpóźniej po dwóch miesiącach pacjent nie zauważa, że przeszedł operację.

W tym okresie należy pamiętać o kilku rzeczach. Niektóre z nich dotyczą tylko okresu zaraz po operacji, inne należy uwzględniać w aspekcie długoterminowym:

  • Przepisane krople do oczu należy przyjmować dokładnie tak, jak zalecił lekarz. Nie można przedawkować, ponieważ jeśli oko jest wystarczająco mokre, nadmiar płynu po prostu wycieka. W przypadku wątpliwości lepiej jest zastosować jedną kroplę za dużo niż za mało.
  • Z reguły wizytę kontrolną umawia się na następny dzień po operacji. Potem z czasem dokonuje się kolejnych kontroli. Są one uzgadniane indywidualnie z lekarzem.
  • Nieznaczne dotknięcie oka w pierwszym okresie po operacji nie oznacza nic złego. Należy unikać silnego pocierania i nacisku na oko.
  • Już kilka dni po operacji można ostrożnie umyć włosy i twarz. Należy unikać kontaktu oka z mydłem i szamponem. Wizyta w saunie lub na basenie jest zalecana dopiero po całkowitym wyleczeniu, tzn. najpóźniej po ośmiu tygodniach.
  • W pierwszym miesiącu po zabiegu należy całkowicie unikać stosowania kosmetyków na twarz, np. makijażu. Natomiast prowadzenie pojazdu jest możliwe znacznie wcześniej, jednakże musi być bezwzględnie dopuszczone wcześniej przez lekarza.
  • Należy zrezygnować ze sportu lub innych aktywności fizycznej przez około tydzień po operacji. Noszenie rzeczy o normalnym ciężarze, takich jak skrzynka soku lub wody jest dopuszczalne, jednak nie należy się przeciążać. Dopuszczalne jest również schylanie się. Jeżeli w oku pojawi się ucisk a nawet ból, należy natychmiast przerwać czynność (można ją podjąć spokojnie później). Osoby uprawiające sporty piłkarskie powinny nosić okulary sportowe przez pierwszych kilka tygodni po operacji.
  • Jeśli w pierwszych tygodniach po operacji obraz jest chwiejny lub migoczący, nie ma powodów do obaw. Początkowo luźno osadzona soczewka sztuczna powoli wrasta w nowe otoczenie. W tym czasie możliwe jest również, że światło wpadające na krawędź soczewki ulegać będzie załamaniu w taki sposób, że powstaną odbicia postrzegane jako obiekty o kształcie sierpowatym. Normalnym zjawiskiem jest swędzenie oka lub uczucie obecności ciała obcego, to jest to również normalne zjawisko. Dzieje się tak, ponieważ nacięcia w oku goją się lub powierzchnia oka wysycha szybciej niż normalnie (krople do oczu zawierają kortyzon). Można temu przeciwdziałać za pomocą tzw. sztucznych łez (żelu lub kropli). Po pewnym czasi te dolegliwości całkowicie ustępują.

W ciągu dwóch miesięcy po zabiegu wzrok zmienia się nieznacznie, ponieważ nowa soczewka musi najpierw zrosnąć się z otaczającą ją tkanką. Dopiero wtedy nowa soczewka, niezależnie od tego, czy jest to soczewka do widzenia dalekiego czy bliskiego, w pełni dopasowuje się do oka. W razie potrzeby, na ten okres pacjenci otrzymują tymczasowe okulary, jednak często pomagają one tylko przez kilka dni, aż do momentu, gdy ostrość wzroku ponownie się zmieni. Noszenie okularów nie jest konieczne.

W przypadku wystąpienia bólu, utraty wzroku, błysków światła lub jeśli oko silnie zaczerwieni się, należy natychmiast udać się do okulisty lub na pogotowie okulistyczne.

Po operacji widzenie może się ponownie pogorszyć i ulec zmętnieniu. Wynika to z faktu, że po operacji w oku pozostają resztki własnych komórek soczewki (nie wszystkie komórki można usunąć podczas operacji), które próbują ponownie uformować soczewkę oka. Nie jest to jednak możliwe – rezultatem jest warstwa komórkowa przypominająca lekkie zmatowione szkło: tzw. wtórna zaćma. Nie jest to uszkodzenie oka, a jedynie zmętnienie wzroku. Dzieje się tak, gdy warstwa ta rośnie nad położonymi centralnie obszarami torebki soczewki. Można łatwo i bez ryzyka usunąć laserem.

Krótkoterminowo może pojawić się kilka powikłań, takich jak obrzęk na środku siatkówki lub wzrost ciśnienia wewnętrznego w oku. Po leczeniu wtórnej zaćmy pacjenci muszą co jakiś czas poddawać się kontroli. Pojawienie się zaćmy wtórnej po laserowaniu, jest prawie wykluczone.